WMO: Ziemia kumuluje ciepło szybciej niż kiedykolwiek w historii pomiarów

Światowa Organizacja Meteorologiczna ostrzegła 23 marca 2026 roku, że klimat Ziemi jest bardziej niezrównoważony niż w jakimkolwiek innym momencie udokumentowanej historii pomiarów. Organizacja opublikowała raport, z którego wynika, że planeta pochłania znacznie więcej energii cieplnej, niż jest w stanie oddać. Według WMO lata 2015–2025 tworzą serię 11 najcieplejszych lat od początku pomiarów prowadzonych od 1850 roku. W 2025 roku średnia globalna temperatura powietrza wyniosła 1.43 (°C above pre-industrial levels) — średnia globalna anomalia temperatury w 2025 roku powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, co oznacza, że był to jeden z trzech najcieplejszych lat w historii pomiarów. Rok 2024 był jeszcze cieplejszy i osiągnął około 1.55°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, a wpływ na to miało zjawisko El Niño. Tymczasowy efekt chłodzący związany z La Niña ograniczył temperatury w 2025 roku względem 2024 roku, jednak naukowcy ostrzegają, że ocieplenie przyspiesza w skali, której wcześniej nie notowano w instrumentalnym zapisie pomiarowym.

Wskaźnik nierównowagi energetycznej po raz pierwszy mocno wyeksponowany w raporcie WMO WMO określiła „nierównowagę energetyczną” planety jako najbardziej całościową miarę zaburzeń klimatycznych i po raz pierwszy nadała temu wskaźnikowi tak ważne miejsce w globalnym raporcie klimatycznym. W stabilnych warunkach ilość energii cieplnej docierającej ze Słońca byłaby w przybliżeniu równa energii, którą Ziemia wypromieniowuje z powrotem w kosmos, jednak gazy cieplarniane zakłóciły tę równowagę. Według WMO ponad 91 (%) — udział nadmiarowej energii cieplnej magazynowanej w oceanach świata nadwyżki ciepła trafia do oceanów, które działają jak bufor ograniczający wzrost temperatur nad lądami. Kolejne trzy procent nadmiarowej energii przyczynia się do topnienia lodowców i obszarów pokrytych lodem, pięć procent pochłaniają lądy, a tylko jeden procent atmosfera. Według WMO stężenia gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla, metanu i podtlenku azotu, osiągnęły najwyższe poziomy od co najmniej 800 tys. lat. Szefowa WMO Celeste Saulo stwierdziła, że działalność człowieka coraz silniej zakłóca naturalną równowagę energetyczną, a skutki tego procesu utrzymają się przez setki i tysiące lat. „Działalność człowieka coraz bardziej zakłóca tę naturalną równowagę, a z konsekwencjami będziemy żyć przez setki i tysiące lat.” — Celeste Saulo via Seznam Zprávy

WMO śledzi globalne dane klimatyczne od swojego powstania w 1950 roku, opierając się na zapisach sięgających 1850 roku. Cykl El Niño–Oscylacja Południowa, który naprzemiennie przechodzi przez ocieplającą fazę El Niño i chłodzącą fazę La Niña, od dawna jest uznawany za jeden z głównych czynników wpływających na wahania temperatur z roku na rok. Obecny raport po raz pierwszy wysuwa planetarną nierównowagę energetyczną na pierwszy plan jako główny wskaźnik w corocznej ocenie stanu globalnego klimatu. Według WMO poziom CO2 w atmosferze jest dziś najwyższy od co najmniej dwóch milionów lat, a odpowiada za to spalanie paliw kopalnych od początku epoki przemysłowej.

Lodowce i lód polarny notowały w 2025 roku straty bliskie rekordowym Poza samymi rekordami temperatur WMO wskazała na szereg fizycznych wskaźników pokazujących przyspieszenie zmian w systemach planety. Według wstępnych danych w okresie 2024–25 światowe lodowce doświadczyły jednego z pięciu najgorszych lat w historii pomiarów, natomiast pokrywa lodu morskiego na obu biegunach przez większą część 2025 roku utrzymywała się na poziomach minimalnych albo bliskich minimom. Oceany ociepliły się w ubiegłym roku do poziomów nienotowanych wcześniej, do czego przyczyniła się rekordowa nierównowaga energetyczna, a czapy polarne dalej topniały w podwyższonym tempie. Naukowcy przyznają, że nadal badają dokładne mechanizmy odpowiedzialne za skalę akumulacji ciepła w ostatniej dekadzie, ale nie mają wątpliwości, że główną przyczyną są gazy cieplarniane zatrzymujące ciepło. Raport WMO określa stężenia CO2 jako najwyższe od co najmniej dwóch milionów lat i wiąże ten wzrost z działalnością człowieka, w tym ze spalaniem paliw kopalnych.

2024: 1.55, 2025: 1.43

Guterres łączy zależność od paliw kopalnych z konfliktem na Bliskim Wschodzie i cenami energii Sekretarz generalny ONZ António Guterres zareagował na raport WMO nagraniem wideo o zdecydowanym tonie. Wezwał państwa do odchodzenia od paliw kopalnych na rzecz energii odnawialnej, aby jednocześnie wzmacniać bezpieczeństwo klimatyczne, energetyczne i narodowe. „Planeta Ziemia jest wypychana poza swoje granice. Wszystkie główne wskaźniki klimatyczne świecą się na czerwono.” — António Guterres via BBC Guterres powiązał też bezpośrednio zależność od paliw kopalnych z niestabilnością geopolityczną. Zwrócił uwagę, że ceny ropy i gazu ziemnego wyraźnie wzrosły w ostatnich tygodniach po amerykańskich i izraelskich atakach na Iran oraz po zablokowaniu Cieśniny Ormuz, czyli kluczowej drogi morskiej dla transportu paliw kopalnych. „Presja klimatyczna w czasie wojny pokazuje jeszcze jedną rzecz: nasza zależność od paliw kopalnych destabilizuje zarówno klimat, jak i bezpieczeństwo na świecie.” — António Guterres via Seznam Zprávy W dalszej perspektywie naukowcy prognozują początek nowej fazy El Niño pod koniec 2026 roku, co może podnieść globalne temperatury do nowych rekordów i nasilić trendy opisane w obecnym raporcie WMO. Połączenie powracającego cyklu El Niño i utrzymującej się nierównowagi energetycznej skłoniło badaczy do ostrzeżeń, że kolejne lata mogą przebić nawet skrajne odczyty z 2024 roku.