Rada Europy: Skargi na brak dostępu do aborcji w Polsce ustały. Liczba zabiegów wzrosła dwukrotnie

Komitet Ministrów Rady Europy ogłosił, że skargi dotyczące odmowy dostępu do legalnej aborcji w Polsce ustały, co zbiegło się z gwałtownym wzrostem liczby wykonywanych zabiegów. Z danych przedstawionych przez organizację wynika, że liczba legalnych terminacji ciąży w polskich szpitalach w 2024 roku wzrosła dwukrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim. Zmiana ta jest bezpośrednio wiązana z nowymi wytycznymi dla personelu medycznego oraz prokuratorów, które zostały wprowadzone przez polską administrację w celu ułatwienia dostępu do świadczeń gwarantowanych ustawowo.

W odpowiedzi na aktualną sytuację Komitet Ministrów wydał nowe zalecenia dla polskich władz, mające na celu trwałe zabezpieczenie dostępu do przerywania ciąży. Kluczowym postulatem jest konieczność monitorowania sposobu, w jaki lekarze stosują klauzulę sumienia, aby nie stanowiła ona bariery w dostępie do opieki medycznej. Rada Europy domaga się również wdrożenia w placówkach medycznych jasnych i jednolitych procedur, które wyeliminują niepewność zarówno po stronie pacjentek, jak i personelu szpitalnego.

Odnotowany przełom w statystykach nastąpił po rewizji instrukcji dla lekarzy i organów ścigania, co miało na celu zminimalizowanie obaw przed odpowiedzialnością karną za przeprowadzanie zabiegów. Polska przez lata znajdowała się pod nadzorem Rady Europy w związku z niewykonywaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, m.in. w sprawach Tysiąc przeciwko Polsce oraz P. i S. przeciwko Polsce, które dotyczyły barier w dostępie do legalnej aborcji. Sytuacja uległa dodatkowemu skomplikowaniu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku, który wyeliminował przesłankę dopuszczającą aborcję ze względu na ciężkie wady płodu. Obecne działania rządu, polegające na zmianie wytycznych, są interpretowane jako próba przywrócenia standardów ochrony praw reprodukcyjnych bez konieczności natychmiastowej zmiany ustawowej.

Rada Europy zapowiedziała, że będzie kontynuować monitorowanie działań polskiego rządu w zakresie wdrażania przejrzystych procedur medycznych. Organizacja podkreśla, że choć liczba skarg spadła, kluczowe pozostaje zapewnienie, by system opieki zdrowotnej działał w sposób przewidywalny w każdym regionie kraju. Polskie władze zostały zobowiązane do przedstawienia kolejnych raportów dokumentujących postępy w egzekwowaniu praw pacjentek oraz statystyki dotyczące wykorzystania klauzuli sumienia w publicznych placówkach ochrony zdrowia.