Sejm przyjął ustawę wdrażającą unijny program SAFE, który umożliwi Polsce zaciągnięcie preferencyjnych pożyczek na obronność w wysokości blisko 44 miliardów euro. Choć rząd podkreśla bezprecedensową skalę wsparcia i korzystne warunki finansowe, opozycja alarmuje o zagrożeniu dla suwerenności i nowym mechanizmie warunkowości. Losy miliardów zależą teraz od decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, który nie wyklucza skorzystania z prawa weta.

Miliardy euro na zbrojenia

Sejm przyjął projekt ustawy umożliwiający Polsce zaciągnięcie 43,7 miliarda euro pożyczki w ramach programu SAFE na modernizację armii.

Polityczna polaryzacja

Przeciw ustawie głosowały PiS oraz Konfederacja, argumentując, że mechanizm ten ogranicza suwerenność Polski i faworyzuje przemysł niemiecki.

Prezydenckie weto

Prezydent Karol Nawrocki rozważa zablokowanie ustawy; rząd twierdzi jednak, że może podpisać umowę z Komisją Europejską bez tego dokumentu.

Korzystne warunki długu

Finansowanie oferowane przez Europejski Bank Inwestycyjny przewiduje spłatę przez 45 lat z 10-letnim okresem bez spłaty kapitału.

Sejm uchwalił kluczową ustawę dotyczącą programu SAFE, otwierając drogę do pozyskania 43,7 mld euro na modernizację Sił Zbrojnych RP. Dokument poparło 236 posłów koalicji rządzącej, podczas gdy przeciw opowiedziało się 199 parlamentarzystów z PiS oraz Konfederacji. Program przewiduje 45-letni okres spłaty z 10-letnim okresem karencji, co według ekonomistów czyni go ofertą bardziej atrakcyjną niż standardowe zadłużanie się na rynkach komercyjnych. Minister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka podkreśla, że Polska jest największym beneficjentem funduszu, co stanowi gwarancję stabilności finansowej polskiego przemysłu obronnego. Od czasu pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, Polska drastycznie zwiększyła wydatki na obronność, dążąc do osiągnięcia poziomu 4 procent PKB, co czyni nas liderem wewnątrz Sojuszu Północnoatlantyckiego. Opozycja, na czele z Tobiaszem Bocheńskim, określa program mianem „łańcucha na polską niepodległość”. Krytycy wskazują na zapisy o warunkowości, które ich zdaniem mogą zostać wykorzystane przez Komisję Europejską do nacisków politycznych, analogicznie do sporów o środki z KPO. Pojawiają się również zarzuty o faworyzowanie przemysłu zbrojeniowego z Niemiec i Francji kosztem zakupów w USA czy Korei Południowej. Prezydent Karol Nawrocki analizuje obecnie ustawę, a przedstawiciele rządu deklarują gotowość do rozmów, choć zaznaczają, że umowę z KE można podpisać nawet w przypadku prezydenckiego weta do samej ustawy technicznej. „Program SAFE jest łańcuchem na polską niepodległość. To, co zostało nam przedłożone, jest absolutnie niekorzystne dla Polski i skorzystają na tym głównie inne kraje.” — Tobiasz Bocheński Głosowanie w Sejmie nad ustawą o SAFE: Za: 236, Przeciw: 199, Wstrzymało się: 4 190 mld zł — wynosi łączna kwota pożyczek dostępnych dla Polski w SAFE Argumentacja stron sporu o fundusz SAFE: Koszt finansowania: Wyższe odsetki na rynkach komercyjnych → Preferencyjne pożyczki na 45 lat; Suwerenność: Pełna swoboda decyzji zakupowych → Możliwa warunkowość polityczna KE; Przemysł obronny: Zakupy globalne (USA, Korea Płd.) → Dofinansowanie projektów europejskich Spory o suwerenność w kontekście unijnych funduszy sięgają lat 90., gdy Polska przygotowywała się do akcesji, a środowiska sceptyczne ostrzegały przed nadmiernym wpływem Brukseli na politykę krajową. Podkreśla korzyści finansowe i konieczność modernizacji armii przy wsparciu UE, ignorując obawy o suwerenność. | Akcentuje zagrożenie utraty niezależności oraz ryzyko szantażu politycznego ze strony instytucji unijnych.

Mentioned People

Sources: 31 articles from 20 sources