Afera korupcyjna Koldo i kontrowersyjne nominacje rządu Pedro Sáncheza

Sytuacja polityczna w Hiszpanii gwałtownie się zaostrza pod wpływem nowych faktów w śledztwach korupcyjnych oraz decyzji personalnych rządu. Centralnym punktem debaty publicznej stały się zeznania doradcy podatkowego związanego z barem Franky w Pampelunie. Przed sądem Audiencia Nacional świadek przyznał, że na polecenie Koldo Garcíi wystawiał fikcyjne faktury na rzecz firmy Acciona. To przełomowe wyznanie potwierdza doniesienia jednostki UCO o mechanizmach prania brudnych pieniędzy w otoczeniu byłego doradcy ministra José Luisa Ábalosa. Przyznanie się do winy przez kluczowego współpracownika stawia rząd w trudnym położeniu, podważając dotychczasową linię obrony opierającą się na marginalizacji znaczenia incydentu. Równocześnie gabinet Pedro Sáncheza wywołał falę oburzenia nominacją Inés Olóndriz na przewodniczącą AIReF. Olóndriz, będąca dotychczas bliską współpracownicą ministry finansów Maríi Jesús Montero, jest postrzegana jako osoba zbyt silnie powiązana z aparatem partyjnym. Krytycy wskazują na jej wcześniejsze wypowiedzi, w których sugerowała, że w sytuacjach spornych winno przeważać kryterium ministerialne. Zdaniem opozycyjnej Partii Ludowej jest to kolejny krok w systematycznym przejmowaniu kontroli nad instytucjami, które z definicji powinny pozostawać apolityczne i suwerenne wobec władzy wykonawczej. Wyrażane w mediach obawy dotyczą osłabienia fundamentów państwa prawa, w którym niezależne organy kontrolne stanowią kluczowy wentyl bezpieczeństwa. Instytucja AIReF powstała w 2013 roku jako odpowiedź na kryzys zadłużenia w strefie euro, kiedy Hiszpania musiała udowodnić Komisji Europejskiej, że potrafi dyscyplinować swoje wydatki publiczne.Trzecim filarem obecnego kryzysu jest sprawa kontrowersyjnego ratowania linii lotniczych Plus Ultra. Sąd przejął kompetencje do badania zasadności przyznania tej spółce wielomilionowej pomocy publicznej, co wywołuje napięcia na linii Madryt-Caracas ze względu na rzekome powiązania przewoźnika z wenezuelskim reżimem. Partia Ludowa zapowiedziała, że przystąpi do tej sprawy jako oskarżyciel posiłkowy, aby domagać się odpowiedzialności karnej dla decydentów. Całość obrazu dopełniają ostre starcia w Senacie, gdzie większość posiada prawica, wykorzystująca każdą okazję do uderzenia w premiera Sáncheza poprzez pryzmat działalności jego poprzedników i obecnych sojuszników. Sytuacja ta prowadzi do głębokiej polaryzacji społeczeństwa, w której każda decyzja sądu lub rządu jest interpretowana wyłącznie przez pryzmat przynależności partyjnej, co znacząco utrudnia merytoryczną debatę o stanie finansów państwa. „Ante la discrepancia debe prevalecer el criterio de la ministra” (W przypadku rozbieżności powinno przeważać kryterium ministry) — Inés Olóndriz Wzrost polaryzacji w Hiszpanii nasila się od czasu kryzysu konstytucyjnego związanego z nielegalnym referendum w Katalonii w 2017 roku, co trwale podzieliło scenę polityczną.