Przełomowe porozumienie w sprawie Gibraltaru oraz przyspieszenie akcesji Islandii do UE

Negocjacje dotyczące Gibraltaru, trwające niemal dekadę od czasu brytyjskiego referendum w sprawie brexitu, dotarły do finału. Głównym założeniem nowego traktatu jest włączenie tego terytorium do strefy Schengen, co pozwoli na fizyczną likwidację tzw. Verja, czyli ogrodzenia oddzielającego Skałę od hiszpańskiej miejscowości La Línea de la Concepción. Hiszpański minister spraw zagranicznych, José Manuel Albares, potwierdził, że hiszpańscy funkcjonariusze będą pełnić służbę w gibraltarskim porcie i na lotnisku, kontrolując przyjazdy z państw spoza strefy. Pomimo entuzjazmu Madrytu, lokalni włodarze z regionu Campo de Gibraltar wyrażają obawy. Największe kontrowersje wzbudziło przekazanie burmistrzom tysiącstronicowego dokumentu sporządzonego wyłącznie w języku angielskim, co opozycyjna Partia Ludowa oceniła jako wyraz lekceważenia i „kapitulację” rządu Pedro Sáncheza. Spór o suwerenność nad Gibraltarem trwa od 1713 roku, kiedy to na mocy Traktatu w Utrechcie terytorium to przeszło pod panowanie brytyjskie po hiszpańskiej wojnie o sukcesję. Równolegle na północy kontynentu Islandia wraca do dyskusji o członkostwie w Unii Europejskiej. Premier Islandii zapowiedziała przeprowadzenie w nadchodzących miesiącach referendum w sprawie wznowienia negocjacji akcesyjnych z UE. Choć Bruksela z zadowoleniem przyjmuje proeuropejskie sygnały z Reykjavíku, Islandia sama analizuje korzyści z członkostwa w kontekście bezpieczeństwa w Arktyce oraz historycznych napięć dotyczących obronności Grenlandii. Eksperci wskazują, że nowa sytuacja geopolityczna, w tym ekspansjonizm Rosji, wymusiła na Islandczykach ponowną analizę korzyści płynących z akcesji. Ostatnie sondaże sugerują rosnące poparcie dla integracji, choć kwestie rybołówstwa pozostają tradycyjnie trudnym punktem negocjacyjnym. „España no renuncia a la soberanía, pero este acuerdo permite que desaparezca el último muro de la Europa continental.” (Hiszpania nie zrzeka się roszczeń do suwerenności, ale to porozumienie pozwala na zniknięcie ostatniego muru w kontynentalnej Europie.) — José Manuel Albares W innych regionach Europy rządy mierzą się z wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi. W Hiszpanii linie lotnicze Iberia prowadzą trudne negocjacje ze związkami zawodowymi w sprawie dobrowolnych odejść pracowników, podczas gdy w Barcelonie udało się odwołać strajk kolei w trakcie prestiżowego kongresu Mobile World Congress. Tymczasem w Czechach premier Andrej Babiš zadeklarował, że jego rząd nie będzie dążyć do zwiększania wydatków na obronność powyżej obecnych założeń budżetowych, co stanowi odejście od planów poprzedniego gabinetu i ogólnoeuropejskiego trendu zbrojeń. Europejski Bank Centralny również pozostaje w centrum uwagi, a Christine Lagarde zadeklarowała chęć dokończenia swojej kadencji, mimo zmiennych nastrojów na rynkach finansowych. 1000 — stron liczy dokument o Gibraltarze przekazany burmistrzom Implementacja traktatu o Gibraltarze ma nastąpić do 10 kwietnia 2026 roku. Choć techniczne aspekty kontroli paszportowej są wstępnie ustalone, strona brytyjska podkreśla ochronę własnej suwerenności, a hiszpańska zapowiada „widoczną obecność” swoich służb. Dla 15 tysięcy pracowników transgranicznych nowe prawo oznacza koniec wielogodzinnych kolejek na granicy.

Perspektywy mediów: Media sprzyjające rządowi koncentrują się na sukcesie dyplomatycznym i historycznym zniesieniu granicy z Gibraltarem. Media konserwatywne krytykują brak hiszpańskiej wersji dokumentu i oskarżają rząd o uległość wobec Londynu.