Niemcy: Kontrowersyjne propozycje zamrożenia wypowiedzeń i nowe prawo mieszkaniowe

Niemiecki rynek mieszkaniowy staje się areną coraz ostrzejszych sporów politycznych, a nowe propozycje partii koalicyjnych i opozycyjnych idą znacznie dalej niż dotychczasowe regulacje. Zieloni, wchodzący w skład rządu federalnego, oceniają obecny projekt minister sprawiedliwości Stefanie Hubig z SPD jako niewystarczający. Postulują oni, aby lokatorzy, którzy skutecznie wyegzekwują hamulec czynszowy, otrzymali pięcioletnią ochronę przed wypowiedzeniem umowy z powodu tzw. potrzeb własnych właściciela. Ma to zapobiec odwetowym działaniom wynajmujących, którzy często wykorzystują ten wybieg prawny, by pozbyć się niewygodnych najemców. Instytucja wypowiedzenia z powodu potrzeb własnych (Eigenbedarf) jest głęboko zakorzeniona w niemieckim kodeksie cywilnym BGB, sięgającym korzeniami 1900 roku. Choć prawo chroni własność prywatną, orzecznictwo Federalnego Trybunału Sprawiedliwości przez dekady ewoluowało w stronę równoważenia interesów właścicieli i społecznej funkcji mieszkania. Równolegle w Berlinie lokalna Lewica zaprezentowała projekt ustawy „Sicher-Wohnen-Gesetz”. Projekt ten zakłada nałożenie na dużych właścicieli nieruchomości obowiązku udostępniania stałego odsetka mieszkań osobom posiadającym WBS. Partia argumentuje, że senat Berlina pod wodzą Kaia Wegnera robi zbyt mało, by chronić mieszkańców przed „uchwalonymi” podwyżkami i izolacją społeczną. „Kai Wegners Senat tut viel zu wenig, um die Mieterinnen und Mieter in unserer Stadt vor dreisten Vermietern und teuren Mieten zu schützen” (Senat Kaia Wegnera robi zdecydowanie za mało, by chronić najemców w naszym mieście przed bezczelnymi wynajmującymi i drogimi czynszami.) — Elif Eralp Poza kwestiami czysto ekonomicznymi, Lewica zwraca uwagę na problem samotności w metropoliach, postulując tworzenie przestrzeni publicznych wolnych od przymusu konsumpcji. Krytyka płynie także ze strony mediów i ekspertów, którzy wskazują, że rynek najmu w Niemczech przypomina obecnie „szwajcarski ser” pełen luk prawnych. Mimo istnienia hamulców czynszowych, realne stawki w dużych miastach wciąż rosną, co prowadzi do postulatów jeszcze silniejszej interwencji państwa w gospodarkę rynkową sektora nieruchomości.