Rząd w Walencji usuwa autorów katalońskich i balearskich z programu języka walenckiego

Wydział Edukacji rządu Walencji potwierdził w poniedziałek kontrowersyjną reformę programu nauczania języka walenckiego na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej. Zmiana polega na wykluczeniu z listy lektur autorów pochodzących z Katalonii oraz z Wysp Balearskich. Rząd walencki, kierowany przez Partię Ludową (PP), argumentuje, że nowy dekret „priorytetowo traktuje obecność autorek i autorów walenckich oraz głównych ruchów literackich Wspólnoty”. Jednocześnie urzędnicy zapewniają, że „nie ogranicza to wyboru dzieł” przez nauczycieli. Stanowisko to nie uspokoiło środowiska nauczycielskiego. Główny związek zawodowy nauczycieli w regionie, STEPV, określił propozycję jako „potwierdzenie eliminacji autorów nienależących do literatury walenckiej”. Związek zapowiedział, że będzie studiował wszelkie dostępne działania prawne i protestacyjne, aby „uniemożliwić publikację” nowego programu w proponowanym kształcie. Jako pierwszy krok ogłoszono strajk edukacyjny, który odbędzie się 31 marca. Jeśli władze nie wycofają się z planów, STEPV grozi rozpoczęciem nieograniczonego w czasie strajku. Spór o kanon literacki w nauczaniu języka walenckiego (lub katalońskiego, jak nazywany jest w innych regionach) ma długą historię, sięgającą przełomu lat 70. i 80. XX wieku, gdy po upadku dyktatury Franco przywrócono język do szkół. Od tamtej pory toczy się debata między zwolennikami wspólnego kanonu dla wszystkich obszarów językowych a regionalistami kładącymi nacisk na specyfikę walencką. Partia Ludowa, która odzyskała władzę w Walencji w 2023 roku, konsekwentnie realizuje politykę wzmacniania odrębności regionalnej, również w sferze kultury i języka. Decyzja władz spotkała się z krytyką nie tylko ze strony związków, ale i części intelektualistów, którzy postrzegają ją jako próbę politycznego zawężenia kulturowego horyzontu uczniów. „"Estudiaremos las medidas necesarias para evitar la publicación del currículum de Bachillerato tal y como lo propone la Conselleria"” (Związek Pracowników i Pracownic Oświaty Kraju Walenckiego) — STEPV. Harmonogram protestów i decyzji: 31 marca 2026 — Strajk edukacyjny nauczycieli STEPV Konflikt ma szerszy kontekst polityczny i jest postrzegany jako element szerszej „bitwy kulturowej” między rządem centralnym w Madrycie a regionami autonomicznymi. Wprowadzenie zmian będzie wymagało formalnego wydania dekretu, co otwiera drogę do ewentualnych skarg i odwołań prawnych.

Perspektywy mediów: Krytycy reformy widzą w niej nacjonalistyczną cenzurę i polityczne zawężenie edukacji, prowadzące do izolacji kulturalnej regionu. Zwolennicy argumentują, że chodzi o wzmocnienie własnej tożsamości kulturowej i słuszne pierwszeństwo dla twórców walenckich w programie regionalnego języka.