Debata o instrumencie SAFE oraz finansowaniu polskiego programu jądrowego

Dyskusja nad wdrożeniem instrumentu SAFE stała się osią głębokiego podziału między rządem a opozycją oraz środowiskiem ekonomicznym. Profesor Leszek Balcerowicz w sposób bezpardonowy odniósł się do propozycji określanych mianem „polskiego SAFE 0 procent”, które pojawiają się w narracji części polityków. Były szef banku centralnego uznał te koncepcje za pozbawione merytorycznych podstaw, określając je mianem „bredni” i wskazując na konieczność stosowania skomplikowanych, a wręcz niemożliwych „wygibasów księgowych”, aby taki mechanizm mógł w ogóle funkcjonować w polskich realiach. Zupełnie inną optykę prezentuje Jacek Sasin oraz politycy Prawa i Sprawiedliwości, którzy w unijnej pożyczce SAFE upatrują realnego zagrożenia dla suwerenności walutowej kraju. Według ich interpretacji, mechanizm ten stanowi faktyczny wstęp do wprowadzenia w Polsce waluty euro „tylnymi drzwiami”. Atmosferę podgrzały doniesienia o rzekomej realizacji programu, o czym miała wspomnieć Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. Opozycja alarmuje, że przyjęcie tych rozwiązań uzależni polski system finansowy od decyzji Brukseli i Frankfurtu, co w konsekwencji doprowadzi do drenażu krajowego kapitału. Od czasu kryzysu zadłużeniowego w strefie euro z lat 2010–2012, Unia Europejska poszukuje mechanizmów, które zapobiegłyby efektowi domina w przypadku niewypłacalności jednego z państw członkowskich, co doprowadziło do powstania koncepcji SBBS. Równocześnie w obszarze gospodarczym pojawił się postulat Adriana Zandberga z partii Razem, który zaproponował, aby budowę polskiego programu jądrowego sfinansować bezpośrednio z funduszy NBP. Propozycja ta budzi opór tradycyjnych ekonomistów, którzy wskazują na ustawowe ograniczenia i konieczność zachowania niezależności banku centralnego. Spór ten nakłada się na napięcia wewnątrz obozu prezydenckiego oraz zapowiedziane pilne spotkanie u głowy państwa, które ma dotyczyć stabilności państwa w obliczu narastającego chaosu informacyjnego wokół kluczowych reform gospodarczych. „To jest brednia. Nie wiem, co to za wygibasy księgowe muszą tam być zastosowane.” — Leszek Balcerowicz W tle tych wydarzeń profesor Antoni Dudek ostrzega przed rosnącą rolą Karola Nawrockiego, sugerując, że jego pozycja może stać się wyzwaniem dla premiera Donalda Tuska. Całość debaty publicznej zdominowana jest przez wzajemne oskarżenia o manipulację faktami ekonomicznymi oraz obawy o przyszłość polskiej waluty w kontekście integracji europejskiej.