Napięcia w relacjach Włochy-USA po atakach na Iran i eskalacji w Azerbejdżanie

Włoski rząd zajmuje coraz bardziej zdystansowane stanowisko wobec działań militarnych prowadzonych przez Stany Zjednoczone i Izrael przeciwko Iranowi. Minister obrony Guido Crosetto wprost sformułował oskarżenie, twierdząc, że sojusznicy zadziałali poza ramami prawa międzynarodowego, co stanowi rzadki przypadek tak otwartej krytyki wewnątrz struktur NATO. Premier Giorgia Meloni, starając się balansować między lojalnością sojuszniczą a uniknięciem bezpośredniego uwikłania w wojnę, przeprowadziła serię konsultacji, m.in. z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem oraz premierem Grecji Kiriakosem Mitsotakisem. Wynikiem tych rozmów jest decyzja o wysłaniu środków wojskowych na Cypr oraz wsparcia dla krajów Zatoki Perskiej, jednak z wyraźnym zastrzeżeniem, że Rzym nie jest stroną aktywnych działań wojennych. Wewnętrzna sytuacja polityczna we Włoszech staje się równie napięta co dyplomatyczna. Lider opozycyjnego Ruchu Pięciu Gwiazd, Giuseppe Conte, oskarżył premier Meloni o „ucieczkę z parlamentu” i unikanie transparentnej debaty na temat kryzysu irańskiego. Głosy krytyki płyną również ze strony innych polityków opozycji, którzy wskazują na przykład premiera Hiszpanii Pedro Sáncheza jako polityka potrafiącego zachować większą autonomię decyzyjną wobec Waszyngtonu. Nastroje te potęguje incydent w Stanach Zjednoczonych, gdzie weteran piechoty morskiej został brutalnie zatrzymany podczas protestu antywojennego w Kongresie, co odbiło się szerokim echem we włoskich mediach. Północnoatlantycki system bezpieczeństwa opiera się na zasadzie konsensusu, jednak prawo międzynarodowe precyzyjnie definiuje dopuszczalność uderzeń wyprzedzających, co od lat 90. XX wieku jest stałym punktem sporu między USA a państwami kontynentalnej Europy. Równocześnie konflikt rozlewa się na inne regiony, o czym świadczą doniesienia z Kaukazu. Irański dron kamikaze uderzył w lotnisko w Azerbejdżanie, co budzi obawy o otwarcie nowego frontu i destabilizację szlaków transportowych. W samych Włoszech policja wydała specjalny okólnik nakazujący podniesienie stopnia czujności i wzmocnienie ochrony wokół amerykańskich baz wojskowych, takich jak Sigonella czy Camp Darby. Istnieje realna obawa przed odwetowymi atakami terrorystycznymi lub protestami, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu personelu i infrastruktury. „Attacco di Usa e Israele fuori dalle regole del diritto internazionale” (Atak USA i Izraela nastąpił poza regułami prawa międzynarodowego) — Guido Crosetto Gospodarcze skutki kryzysu zaczynają uderzać w europejskie rynki. Branża lotnicza odczuwa gwałtowne spadki, czego przykładem jest profit warning ogłoszony przez Wizz Air. Również włoskie rolnictwo, zwłaszcza sektor owocowy w Piemoncie, sygnalizuje poważne zagrożenie dla eksportu ze względu na paraliż logistyczny w regionie Bliskiego Wschodu. Cieśnina Hormuz, przez którą przechodzi blisko jedna piąta światowego spożycia ropy naftowej, pozostaje najbardziej wrażliwym punktem dławiącym globalną gospodarkę w razie konfliktu z Iranem. Włoska dyplomacja stoi przed najtrudniejszym wyzwaniem od lat, próbując utrzymać jedność europejską w kwestii pomocy dla Cypru, przy jednoczesnym dystansowaniu się od ofensywnej strategii Donalda Trumpa. Minister spraw zagranicznych Antonio Tajani, mimo niefortunnego przejęzyczenia dotyczącego izraelskich wyborców, podkreśla, że jedyną drogą wyjścia jest dyplomacja, choć przyznaje, że pokój jest obecnie wyjątkowo „kruchy i złożony”.