Administracja USA odniosła się z wyraźną rezerwą do pojawiających się w Europie Środkowej postulatów dotyczących pozyskania własnych zdolności nuklearnych. Wiceszef Pentagonu jednoznacznie zadeklarował, że Waszyngton sprzeciwiałby się rozwijaniu suwerennych arsenałów jądrowych przez Polskę czy Niemcy. Deklaracja ta zbiega się w czasie z ofensywą dyplomatyczną Paryża, który proponuje sojusznikom z Unii Europejskiej rozszerzenie francuskiego parasola nuklearnego pod hasłem europejskiej suwerenności strategicznej.

Sprzeciw Pentagonu

USA stanowczo odrzuciły możliwość rozwijania zdolności jądrowych przez Polskę, uznając to za zagrożenie dla spójności NATO.

Francuska oferta

Macron proponuje europejski parasol atomowy, co ma być alternatywą lub uzupełnieniem dla gwarancji amerykańskich.

Krytyka w UE

Bruksela pod ostrzałem za brak nadzoru nad wydatkami na bezpieczeństwo jądrowe rzędu 600 milionów euro.

Reakcja Rosji

Kreml uznaje francuskie plany za destabilizujące i domaga się kontroli nad arsenałem nuklearnym Paryża.

Debata o bezpieczeństwie strategicznym w Europie osiągnęła krytyczny punkt po stanowczej wypowiedzi przedstawiciela administracji USA. Wiceszef Pentagonu podkreślił, że Waszyngton z najwyższym niepokojem i zdecydowanym sprzeciwem odnosi się do wszelkich koncepcji zakładających budowę narodowych arsenałów jądrowych przez państwa takie jak Polska czy Niemcy. Amerykańscy decydenci stoją na stanowisku, że rozszerzone odstraszanie realizowane przez USA w ramach struktur NATO pozostaje jedynym stabilnym fundamentem bezpieczeństwa kontynentu. Według strony amerykańskiej mnożenie podmiotów dysponujących głowicami osłabiłoby spójność Sojuszu i sprowokowało Rosję do nieprzewidywalnych kroków. W odpowiedzi na niepewność co do przyszłego zaangażowania USA w Europie, prezydent Emmanuel Macron intensyfikuje działania promujące francuską doktrynę obronną. Francja, jedyne mocarstwo jądrowe w Unii Europejskiej po brexicie, proponuje stworzenie systemu opartego na francuskich siłach strategicznych, co ma budować Europę-mocarstwo (Europe puissance). Inicjatywa ta budzi jednak mieszane uczucia w stolicach europejskich. Państwa skandynawskie, w tym Finlandia, wykazują daleko idącą powściągliwość, uznając strukturę dowodzenia NATO za priorytetową. Z kolei polscy komentatorzy są podzieleni: dla części ekspertów oferta Paryża to szansa na realną autonomię, dla innych – ryzykowne osłabienie więzi z Waszyngtonem, które są kluczowe dla ochrony wschodniej flanki. Polska od 1997 roku, na mocy Aktu Stanowiącego NATO-Rosja, nie posiada na swoim terytorium broni jądrowej ani stałych baz sojuszniczych o znaczącej skali, co regularnie powraca jako argument za rewizją obecnego statusu bezpieczeństwa. Reakcja Rosji na francuskie plany wzmocnienia potencjału jądrowego jest przewidywalnie wroga. Kreml oficjalnie potępił zapowiedzi Macrona jako „destabilizujące” i zażądał włączenia Paryża do szerokich negocjacji o ograniczeniu zbrojeń strategicznych. Kultura strategiczna Francji, oparta na niezależności, zderza się tu z rosyjską próbą narzucenia nowego ładu rozbrojeniowego. Jednocześnie Komisja Europejska mierzy się z zarzutami o brak strategicznego nadzoru nad środkami przeznaczonymi na bezpieczeństwo nuklearne. Polska, mimo nacisków USA, deklaruje ustami przedstawicieli rządu kontynuację dialogu o wzmocnieniu ochrony nieba i rozważenie udziału w programach współdzielenia odpowiedzialności nuklearnej w Europie. „La dissuasion française est pour la France, mais nos intérêts vitaux ont désormais une dimension européenne.” (Francuskie odstraszanie jest dla Francji, ale nasze żywotne interesy mają teraz wymiar europejski.) — Emmanuel Macron

Perspektywy mediów: Media liberalne podkreślają konieczność budowy europejskiej autonomii i chwalą odwagę Macrona w obliczu niepewności co do polityki USA. Media konserwatywne ostrzegają, że francuska oferta to próba wypchnięcia USA z Europy, co może zostawić Polskę samą wobec rosyjskiej agresji.

Mentioned People

  • Emmanuel Macron — Prezydent Francji promujący rozszerzenie francuskiego odstraszania nuklearnego na sojuszników z UE.
  • Donald Trump — Były prezydent USA, na którego potencjalne działania w sferze NATO powołują się komentatorzy.

Sources: 133 articles from 64 sources

  • Francuskie "zaawansowane odstraszanie" czy amerykański Nuclear Sharing? Polska na nuklearnym rozdrożu (portalobronny.se.pl)
  • USA stanowczo sprzeciwiły się rozwijaniu zdolności atomowych przez Polskę (rmf24.pl)
  • Saryusz-Wolski ostrzega: Francuski parasol nuklearny to fikcja (wpolityce.pl)
  • Nucléaire : Emmanuel Macron détaille les contours d'une nouvelle doctrine de "dissuasion avancée" (Franceinfo)
  • Ilu Polaków chce u nas broni jądrowej? Jest sondaż (Business Insider)
  • Przydacz: Prezydent nie był informowany o tych rozmowach (Do Rzeczy)
  • Macron ha roto el 'tabú nuclear' europeo pero el paraguas nuclear francés tiene agujeros (El Confidencial)
  • Marek Magierowski gościem Rozmowy o 7:00 w Radiu RMF24 (rmf24.pl)
  • Większość Polaków opowiada się za pozyskaniem broni jądrowej (Dziennik)
  • Rosja: Kreml: Francja powinna być włączona do rozmów o ograniczeniu strategicznych zbrojeń nuklearnych (wnp.pl)