Amerykański Sąd Najwyższy zadał potężny cios polityce gospodarczej Donalda Trumpa, uznając nałożone przez niego cła za niezgodne z prawem. Wyrok, stosunkiem głosów sześć do trzech, wymierzony jest w przekroczenie konstytucyjnych uprawnień prezydenckich. Orzeczenie otwiera importerom drogę do ubiegania się o zwrot około 175 miliardów dolarów, choć eksperci ostrzegają, że proces ten nie będzie automatyczny i może wiązać się z wieloletnimi sporami prawnymi. W odpowiedzi oburzony Trump zapowiedział wdrażanie piętnastoprocentowych dopłat importowych opartych na completely innej podstawie prawnej.

Niezgodność taryf z prawem

Sąd Najwyższy zadecydował stosunkiem głosów 6:3, że nałożenie globalnych ceł na podstawie ustawy o sytuacjach nadzwyczajnych (IEEPA) przekracza upoważnienie władzy wykonawczej.

Batalia o miliardowe zwroty

Analitycy szacują, że amerykańscy nabywcy mogą domagać się rekompensaty sięgającej 175 miliardów dolarów za pobrane już od nich podatki, choć prawnicy spodziewają się wieloletnich sporów.

Nowy odwet handlowy Trumpa

Administracja USA zamierza w odpowiedzi użyć artykułu 122 ustawy o handlu z 1974 roku do podniesienia dopłaty do 15%, choć mechanizm ten posiada ograniczenia stosowania.

Amerykański Sąd Najwyższy zadał w piątek dotkliwy cios polityce gospodarczej Donalda Trumpa, unieważniając szeroko zakrojone taryfy nałożone na podstawie ustawy IEEPA. Sędziowie, stosunkiem głosów sześć do trzech, ze stanowczością uznali, że polityk nadużył swoich uprawnień, wprowadzając szerokie restrykcje handlowe bez wyraźnej zgody Kongresu. Orzeczenie stanowi spektakularny sukces przedsiębiorców tacy jak Rick Woldenberg z firmy Learning Resources oraz importera win Victora Schwartza, którzy jako jedni z pierwszych weszli na drogę prawną przeciwko waszyngtońskiej administracji. Sędzia Neil Gorsuch zaznaczył w przełomowym uzasadnieniu, że władza wykonawcza nie posiada charakteru absolutnego, a kwestie opodatkowania należą niezaprzeczalnie do domeny władzy ustawodawczej. 175 mld USD — szacunkowa kwota pobranych nienależnie opłat Eksperci ostrzegają przed pochopnym optymizmem, mimo że pierwsze ostrożne szacunki wskazują na roszczenia zwrotne rzędu 175 miliardów dolarów. Tacy analitycy jak Kenneth Rogoff z Harvardu czy Manfred Elsig argumentują, iż potencjalne rekompensaty przepadną w kosztotwórczych bataliach sądowych i finalnie zasilą konta amerykańskich importerów, a nie samych europejskich czy azjatyckich firm produkcyjnych. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz ocenił decyzję trybunału jako „dobrą wiadomość”, ale politycy Starego Kontynentu wciąż utrzymują wysoki poziom gotowości obronnej dla swoich rynków. Ustawa o handlu z 1974 roku (Trade Act) stanowi filar współczesnej polityki celnej USA. Artykuł 122 tego dokumentu powstał po to, by dać prezydentowi szybką, lecz ściśle ograniczoną w czasie możliwość reagowania na gwałtowne deficyty, nie zaś by nakładać powszechne restrykcje permanentnie. Prezydent Trump zareagował na wydarzenia z widocznym gniewem, nie szczędząc gorzkich słów wobec nominowanych przy własnym udziale prawników. Z nieskrywaną oburzaniem zapowiedział ominięcie wyroku poprzez odwołanie się do nowej podstawy prawnej – artykułu 122 ustawy o handlu. Gabinet zapowiada zastosowanie tymczasowej dopłaty na poziomie 15 procent. Konstrukcja nakładanej dopłaty różni się od masowych taryf obejmując konkretne obwarowania oraz system wyłączeń towarowych, więc nowy cios nie dotknie równomiernie całego zagranicznego eksportu. Rynki inwestycyjne wykazują ogromną nerwowość, spodziewając się kontynuacji wrogiego stanowiska handlowego Waszyngtonu. „The Supreme Court members who voted against our very reasonable and proper method of imposing TARIFFS should be ashamed. Their decision was idiotic, but now it begins.” (Członkowie Sądu Najwyższego, którzy głosowali przeciwko naszej bardzo rozsądnej i właściwej metodzie nakładania CEŁ, powinni się wstydzić. Ich decyzja była idiotyczna, ale teraz to się zaczyna.) — Donald Trump

Podkreśla fundamentalne zwycięstwo demokratycznych mechanizmów sprawdzających nad arbitralnością władz wykonawczych i nacjonalizmem gospodarczym. | Prezentuje werdykt jako głęboko oderwane od potrzeb państwa działanie niepochwytywalnych społecznie sędziów, osłabiające pozycję negocjacyjną USA na arenie międzynarodowej.

Mentioned People

  • Rick Woldenberg — Przedsiębiorca produkujący zabawki, który wytoczył skuteczny proces o niekonstytucyjność taryf przeciwko rygorom amerykańskiej władzy wykonawczej.
  • Victor Schwartz — Importer wina z Nowego Jorku, który brał czynny udział w zainicjowaniu roszczeń prawnych przeciw nałogu celnemu.
  • Kenneth Rogoff — Ekonomista z Uniwersytetu Harvarda komentujący skalę możliwości zwrotu ceł poprzez procedury prawne.
  • Neil Gorsuch — Sędzia Sądu Najwyższego opowiadający się przeciwko interpretacji uprawnień głowy państwa.
  • Manfred Elsig — Dyrektor World Trade Institute, wypowiadający się na temat skutków wyroku dla europejskiego biznesu.

Sources: 176 articles from 27 sources