Były premier Irlandii Bertie Ahern i były przywódca Sinn Féin Gerry Adams wezwali palestyńskie frakcje do stworzenia zjednoczonego przedstawicielstwa, zdolnego do prowadzenia negocjacji pokojowych z Izraelem. Wystąpili oni na wysłuchaniu przed irlandzką Komisją Spraw Zagranicznych Oireachtas, dzieląc się lekcjami z północnoirlandzkiego procesu pokojowego. Podkreślili, że choć konflikty różnią się, uniwersalne zasady dialogu i gotowość do kompromisu są niezbędne. Wyraźnie zaznaczyli, że prowadzenie rozmów ze wszystkimi stronami, włącznie z tymi uznawanymi za radykalne, było kluczowe dla sukcesu porozumienia wielkopiątkowego.
Wezwanie do palestyńskiej jedności
Bertie Ahern i Gerry Adams zaapelowali o stworzenie przez palestyńskie frakcje, w tym Hamas i Fatah, zjednoczonego przedstawicielstwa. Podkreślili, że tylko jednolite i reprezentatywne przywództwo może skutecznie negocjować i wdrażać ewentualne porozumienie pokojowe z Izraelem. Bez takiej platformy dialogowej i mechanizmów wykonawczych proces pokojowy nie ma szans powodzenia.
Lekcje z Irlandii Północnej
Oba wystąpienia koncentrowały się na praktycznych wnioskach z północnoirlandzkiego procesu pokojowego. Kluczowe lekcje to prowadzenie rozmów ze wszystkimi stronami konfliktu, budowanie zaufania poprzez kompromisy oraz zapewnienie stronom zewnętrznego wsparcia politycznego i finansowego. Podkreślono, że sukces wymagał zaangażowania zarówno unionistów, jak i republikanów oraz wsparcia międzynarodowego, w tym Stanów Zjednoczonych.
Rola zewnętrznych mediatorów
Politycy wskazali na istotną rolę mediatorów zewnętrznych, przede wszystkim Stanów Zjednoczonych, w procesie irlandzkim. Zauważyli, że podobne, silne zaangażowanie międzynarodowej społeczności, z wyraźnym wsparciem głównych mocarstw, jest nieodzowne dla jakiegokolwiek rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Brak takiego zaangażowania byłby poważną przeszkodą.
Ostrzeżenie przed przemocy
Bertie Ahern wydał stanowcze ostrzeżenie, że żadna ze stron konfliktu nie może używać przemocy jako karty przetargowej, by „strzelać sobie drogi do stołu” negocjacyjnego. Zaznaczył, że choć dialog z wszystkimi jest konieczny, to akty przemocy nie mogą być nagradzane legitymizacją polityczną. Ta zasada była fundamentem podejścia w Irlandii Północnej.
Wyzwanie implementacji
Głównym wyzwaniem, na które wskazał Ahern, jest nie tyle samo podpisanie porozumienia, co jego praktyczna implementacja i utrzymanie w trudnych momentach. W Irlandii Północnej proces ten był nieustannie testowany, a utrzymanie pokoju wymagało ciągłego zaangażowania i mechanizmów wykonawczych. To samo wyzwanie czekałoby stronę palestyńską po ewentualnym zawarciu traktatu.
Byli czołowi irlandzcy politycy, Bertie Ahern i Gerry Adams, zaapelowali o stworzenie zjednoczonego przywództwa palestyńskiego jako niezbędnego warunku rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Wystąpili oni na wysłuchaniu przed Komisją Spraw Zagranicznych irlandzkiego parlamentu, dzieląc się doświadczeniami z procesu pokojowego w Irlandii Północnej. Ich przesłanie było skierowane zarówno do palestyńskich frakcji, jak i do społeczności międzynarodowej.
Porozumienie wielkopiątkowe z 1998 roku zakończyło trwający trzy dekady krwawy konflikt w Irlandii Północnej między unionistami (głównie protestantami, lojalnymi wobec Wielkiej Brytanii) a nacjonalistami (głównie katolikami, dążącymi do zjednoczenia Irlandii). Proces negocjacji był długi i trudny, wymagał zaangażowania wszystkich stron, włącznie z organizacjami paramilitarnymi, oraz silnego wsparcia mediatorów z USA i Unii Europejskiej. Porozumienie ustanowiło rząd dzielący władzę i mechanizmy pokojowego rozwiązywania sporów.
Bertie Ahern, który był premierem Irlandii w kluczowym momencie negocjacji, podkreślił fundamentalną różnicę między konfliktami. „"No two conflicts are the same"” (Żadne dwa konflikty nie są takie same.) — Bertie Ahern – stwierdził. Mimo to, wskazał na uniwersalne lekcje, wśród których najważniejszą jest prowadzenie rozmów ze wszystkimi uczestnikami konfliktu na zasadzie parity of esteem. Wydał jednak ostrzeżenie, że żadnej ze stron nie można pozwolić na „strzelanie sobie drogi do stołu” negocjacyjnego, podkreślając, że przemoc nie może być przepustką do legitymizacji politycznej. Jako główne wyzwanie wskazał nie samo zawarcie porozumienia, ale jego wdrożenie i utrzymanie procesu pokojowego w obliczu nieuchronnych kryzysów.
Gerry Adams, były przywódca Sinn Féin, partii politycznej związanej z Irlandzką Armią Republikańską (IRA), podkreślił znaczenie włączenia wszystkich podmiotów do rozmów, niezależnie od ich przeszłości. Jego osobiste doświadczenie w przechodzeniu od roli osoby zaangażowanej w konflikt do negocjatora pokojowego stanowiło punkt odniesienia. Wskazał, że podobna transformacja może być potrzebna w konflikcie bliskowschodnim. Obaj politycy zgodzili się, że kluczowym elementem sukcesu w Irlandii Północnej było silne wsparcie zewnętrzne, szczególnie ze strony Stanów Zjednoczonych i administracji prezydenta Billa Clintona.
Perspektywy mediów: Media liberalne mogą podkreślać uniwersalne wartości dialogu i pojednania przedstawione przez byłych antagonistów jako wzór dla świata. Media konserwatywne mogą kwestionować porównania między konfliktami, podkreślając unikalny charakter konfliktu bliskowschodniego i odmienne uwarunkowania.
Mentioned People
- Bertie Ahern — Były premier Irlandii (Taoiseach), kluczowa postać w negocjacjach porozumienia wielkopiątkowego.
- Gerry Adams — Były przywódca partii Sinn Féin, historyczna postać związana z procesem pokojowym w Irlandii Północnej.