Władze w Moskwie podjęły decyzję o całkowitym przekształceniu Muzeum Historii Gułagu w nową instytucję dedykowaną zbrodniom nazistowskim. Placówka, która przez ćwierć wieku dokumentowała stalinowski system obozów koncentracyjnych, od teraz będzie funkcjonować jako Muzeum Pamięci. Zmiana ta jest interpretowana przez ekspertów jako kolejny etap polityki historycznej Kremla, zmierzającej do wygaszenia debaty o represjach wewnętrznych w Związku Radzieckim na rzecz narracji o wielkiej wojnie ojczyźnianej.

Likwidacja pamięci o stalinizmie

Muzeum dokumentujące system łagrów zostaje definitywnie zamknięte w swojej dotychczasowej formie, kończąc okres jawnego upamiętniania ofiar terroru.

Nowy profil edukacyjny

Placówka skupi się na zbrodniach nazistowskich i ludobójstwie narodu radzieckiego, promując wychowanie patriotyczne młodzieży.

Polityka Kremla

Działanie to wpisuje się w strategię Władimira Putina, zmierzającą do marginalizacji wspomnień o represjach wewnętrznych.

Decyzja o reorientacji Muzeum Historii Gułagu stanowi zwrotny punkt w rosyjskiej polityce pamięci. Instytucja założona w 2001 roku, która dotychczas skrupulatnie dokumentowała losy milionów więźniów Gułagu, zostanie teraz poświęcona „ludobójstwu narodu radzieckiego” dokonanemu przez III Rzeszę. Według oficjalnych komunikatów placówka ma teraz służyć „patriotycznej edukacji młodego pokolenia”. Krytycy reżimu wskazują, że jest to celowe działanie mające na celu wybielenie postaci Józefa Stalina i zatarcie śladów zbrodni komunistycznych. W ostatnich latach Rosja systematycznie ogranicza działalność organizacji zajmujących się badaniem zbrodni stalinizmu, czego symbolem była likwidacja stowarzyszenia Memoriał w 2021 roku. Zmiana profilu muzeum następuje w czasie, gdy Władimir Putin kładzie coraz większy nacisk na jednoczenie społeczeństwa wokół kultu zwycięstwa nad faszyzmem. Nowa ekspozycja ma skupiać się na cierpieniu cywilów podczas niemieckiej okupacji, co zdaniem historyków ma odciągnąć uwagę od wewnętrznego terroru, który pochłonął życie milionów obywateli ZSRR. Placówka, która pozostawała zamknięta od jesieni ubiegłego roku pod pretekstem „naruszeń przepisów przeciwpożarowych”, nie powróci już do swojej pierwotnej misji. Zostanie ona zastąpiona przez programy zgodne z obecną linią ideologiczną państwa. „Wykorzystanie przestrzeni ekspozycyjnej zostanie zmienione, aby służyć upamiętnieniu ofiar ludobójstwa narodu radzieckiego i edukacji historycznej młodych pokoleń.” — Komunikat Muzeum Wielu obserwatorów uznaje to za ostateczne zwycięstwo polityki zapomnienia nad obowiązkiem rozliczenia przeszłości. Muzeum Historii Gułagu było jedną z ostatnich tak znaczących instytucji państwowych w Rosji, które otwarcie mówiły o mrocznych stronach radzieckiej historii. Obecnie priorytetem Kremla jest budowa dumy narodowej, co zdaniem władz wyklucza eksponowanie tragicznych błędów poprzedniego systemu. Proces ten wpisuje się w szerszy kontekst rewizjonizmu historycznego, który staje się fundamentem współczesnej tożsamości rosyjskiej państwowości.

Mentioned People

  • Władimir Putin — Prezydent Rosji, za którego rządów następuje rewizja polityki historycznej.
  • Józef Stalin — Dyktator Związku Radzieckiego, twórca systemu Gułagu.

Sources: 8 articles from 7 sources