ONZ zatwierdziła pierwszy projekt kredytów węglowych w ramach mechanizmu z porozumienia paryskiego

Organizacja Narodów Zjednoczonych uruchomiła w czwartek pierwszy projekt w ramach globalnego rynku kredytów węglowego, który stanowi kluczowy element mechanizmu przewidzianego w porozumieniu paryskim. Projekt polega na dystrybucji efektywnych kuchenek opalanych drewnem w Mjanmie, realizowanej przez południowokoreańską firmę. Wygenerowane w ten sposób kredyty węglowe będą mogły być wykorzystane przez Koreę Południową i Mjanmę do realizacji swoich krajowych celów klimatycznych. Mechanizm, określany często jako rynek offsetowy, pozwala podmiotom, które przekraczają swoje limity emisji, finansować projekty redukujące gazy cieplarniane w innych krajach. W zamian otrzymują one kredyty, które mogą odliczyć od własnego bilansu emisyjnego. Zasadniczym celem systemu jest ukierunkowanie kapitału na najbardziej efektywne kosztowo działania na rzecz klimatu, zwłaszcza w krajach rozwijających się. Jak podkreśla agencja ONZ ds. zmian klimatu, projekt w Mjanmie adresuje również palący problem społeczny: dostęp do czystego gotowania. „Ponad dwa miliardy ludzi na świecie nie ma dostępu do czystego gotowania, co zabija miliony każdego roku. Czyste gotowanie chroni zdrowie, ratuje lasy, zmniejsza emisje i pomaga wzmacniać pozycję kobiet i dziewcząt, które są zazwyczaj najbardziej dotknięte zanieczyszczeniem powietrza w gospodarstwach domowych” – wskazano w komunikacie. Inicjatywa budzi jednak poważne kontrowersje wśród obserwatorów i organizacji pozarządowych. Głównym zarzutem jest ryzyko greenwashingu, czyli wykorzystywania mechanizmu do tworzenia pozorów działań proklimatycznych bez realnej redukcji emisji. Krytycy obawiają się, że źle zaprojektowane systemy offsetowe mogą w rzeczywistości osłabiać globalne wysiłki na rzecz powstrzymania ocieplenia klimatu, pozwalając krajom lub firmom na ciągłe emitowanie gazów cieplarnianych przy jednoczesnym deklarowaniu neutralności. Sukces całego mechanizmu będzie zależał od jego transparentności, rygorystycznych metodologii weryfikacji redukcji emisji oraz zapobiegania podwójnemu liczeniu tych samych oszczędności.Porozumienie paryskie, przyjęte w 2015 roku, jest kluczowym międzynarodowym traktatem w sprawie zmian klimatu. Jego celem jest ograniczenie globalnego ocieplenia do poziomu znacznie poniżej 2°C, a najlepiej 1,5°C, w porównaniu z epoką przedindustrialną. Mechanizm rynkowy, znany jako artykuł 6 porozumienia, został zaprojektowany, aby umożliwić międzynarodową współpracę w redukcji emisji poprzez handel jednostkami, które reprezentują rzeczywiste, trwałe i dodatkowe zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Zatwierdzenie pierwszego projektu stanowi kamień milowy w realizacji postanowień paryskich po latach negocjacji nad zasadami wdrażania artykułu 6. Otwiera ono drogę dla kolejnych inicjatyw, które będą podlegały ścisłej weryfikacji przez organy ONZ. Dalszy rozwój tego rynku będzie miał kluczowe znaczenie dla mobilizacji prywatnych inwestycji w działania klimatyczne i osiągnięcia celów porozumienia paryskiego. Jednocześnie skuteczność systemu w walce ze zmianami klimatu pozostaje przedmiotem ożywionej debaty, w której ścierają się argumenty zwolenników elastycznych mechanizmów rynkowych i przeciwników obawiających się ich nadużyć.