Kanclerz Merz kwestionuje projekt FCAS i rozważa zakup dodatkowych F-35

Projekt budowy systemu FCAS, o szacowanej wartości 100 mld euro, znajduje się w najgłębszym kryzysie od czasu swojego powstania w 2017 roku. Kanclerz Friedrich Merz publicznie zasugerował, że Niemcy mogą wycofać się z przedsięwzięcia, wskazując na fundamentalne różnice potrzeb między Berlinem a Paryżem. Według szefa niemieckiego rządu, Francja wymaga maszyny zdolnej do operowania z lotniskowców oraz przenoszenia broni jądrowej, co nie wpisuje się w bieżącą doktrynę i potrzeby Bundeswehry. Dodatkowym czynnikiem destabilizującym są tarcia kompetencyjne między koncernami Dassault Aviation, Airbus oraz hiszpańską Indrą. Niemiecko-francuska współpraca zbrojeniowa od dziesięcioleci boryka się z problemem sprzecznych interesów przemysłowych, czego przykładem był rozłam przy budowie Eurofightera, który doprowadził do powstania niezależnego francuskiego myśliwca Rafale. Równocześnie Niemcy zacieśniają współpracę z USA. Według nieoficjalnych informacji, Berlin rozważa zakup ponad 35 dodatkowych myśliwców F-35, co niemal podwoiłoby pierwotne zamówienie z 2022 roku. Eksperci wskazują, że wybór amerykańskiej konstrukcji zapewnia szybszą certyfikację do przenoszenia głowic nuklearnych w ramach programu Nuclear Sharing, co stało się priorytetem w obliczu retoryki Donalda Trumpa. Z kolei na polu technologicznym pojawiają się kontrowersje wokół suwerenności danych w F-35; holenderski minister obrony zasugerował możliwość „jailbreakowania” oprogramowania tych maszyn, by zwiększyć nad nimi narodową kontrolę. „Francuzi potrzebują w ramach następnej generacji myśliwców samolotu zdolnego do przenoszenia broni jądrowej i operowania z pokładu lotniskowca. Nie jest to coś, czego obecnie potrzebujemy w niemieckiej armii.” — Friedrich Merz Sytuację w europejskim przemyśle lotniczym pogarszają problemy Airbusa, który zrewidował plany produkcyjne modelu A320neo do końca 2027 roku. Powodem są krytyczne opóźnienia w dostawach silników od firmy Pratt & Whitney. Mimo tych trudności, europejski sektor obronny notuje rekordowe zyski, co potwierdzają wyniki BAE Systems, którego przychody wzrosły o 10 proc. do poziomu ponad 30 mld funtów. W tym samym czasie Stany Zjednoczone demonstrują gotowość operacyjną, przerzucając setki żołnierzy i dziesiątki maszyn do bazy Lajes na Azorach, co interpretowane jest jako przygotowanie do działań o szerszym zasięgu strategicznym. 100 mld — euro wynosi szacunkowa wartość zagrożonego projektu FCAS Od 2022 roku, po inwazji Rosji na Ukrainę, większość państw europejskich zdecydowała o gwałtownym przyspieszeniu modernizacji armii, co faworyzuje gotowe rozwiązania z USA kosztem wieloletnich projektów krajowych.