Niemcy utrzymują pozycję kraju o najwyższym udziale płatności gotówkowych w Europie, co wynika z najnowszego raportu banku centralnego tego kraju. Podczas gdy w innych państwach rozwiniętych dominują karty i płatności mobilne, w Niemczech ponad połowa transakcji konsumenckich wciąż odbywa się za pomocą banknotów i monet. Ta wyraźna preferencja jest wypadkową przyzwyczajeń, obaw o prywatność oraz silnego zakorzenienia gotówki w niemieckiej kulturze gospodarczej. Eksperci wskazują, że trend ten utrzymuje się pomimo postępującej cyfryzacji i wzrostu popularności bezgotówkowych metod płatności wśród młodszych pokoleń.

Przewaga gotówki w transakcjach

Według danych Bundesbanku, udział gotówki w transakcjach konsumenckich w Niemczech wynosi ponad 50%, co stanowi najwyższy odsetek wśród rozwiniętych gospodarek europejskich. Ta dominacja utrzymuje się zarówno przy małych, jak i średnich zakupach, choć w przypadku większych kwot coraz częściej wykorzystywane są karty.

Kulturowe i społeczne uwarunkowania

Silne przywiązanie do gotówki w Niemczech wynika z połączenia czynników: obawy o utratę prywatności przy płatnościach cyfrowych, poczucia lepszej kontroli nad wydatkami oraz głęboko zakorzenionego zwyczaju. Pokolenie osób starszych w szczególności postrzega banknoty i monety jako jedyną "prawdziwą" formę pieniądza.

Kontrast z resztą Europy

Sytuacja w Niemczech silnie kontrastuje z krajami takimi jak Szwecja, Holandia czy Wielka Brytania, gdzie płatności bezgotówkowe są niemal powszechne. W Skandynawii udział gotówki spadł do kilkunastu procent, a wiele placówek handlowych całkowicie zrezygnowało z jej przyjmowania.

Wyzwania dla polityki monetarnej

Upodobanie do gotówki stawia przed Bundesbankiem oraz europejskimi regulatorami określone wyzwania. Z jednej strony muszą one zapewnić dostępność fizycznego pieniądza, a z drugiej – wspierać innowacje w obszarze cyfrowych metod płatności, aby nie hamować rozwoju gospodarczego.

Niemcy w niezmieniony sposób utrzymują status europejskiego bastionu płatności gotówkowych. Najnowsze dane, opublikowane przez Bundesbank i szeroko komentowane przez czołowe niemieckie media, potwierdzają, że ponad połowa wszystkich transakcji konsumenckich w tym kraju nadal odbywa się za pomocą banknotów i monet. Ta statystyka plasuje Republikę Federalną na samym szczycie wśród rozwiniętych gospodarek kontynentu, wyraźnie odróżniając ją od trendów obserwowanych w Skandynawii czy Europie Zachodniej. Od wprowadzenia pierwszych banknotów w Europie w XVII wieku przez Stockholms Banco, gotówka przez stulecia była niekwestionowanym środkiem płatniczym. Rewolucja w postaci kart kredytowych w połowie XX wieku i późniejszy rozwój bankowości elektronicznej stopniowo zmniejszały jej znaczenie, jednak w niektórych społeczeństwach, jak niemieckie, fizyczny pieniądz zachował wyjątkowo silną pozycję kulturową i użytkową. Preferencja ta ma wielowymiarowe podłoże. Po pierwsze, wynika z głębokiego przywiązania do anonimowości i prywatności w sferze finansowej. W Niemczech, kraju o bolesnych doświadczeniach historycznych z inwigilacją, powszechna jest obawa przed pełną śledzalnością wydatków, którą oferują systemy cyfrowe. Po drugie, gotówka postrzegana jest jako narzędzie zapewniające lepszą kontrolę budżetu domowego – fizyczne oddawanie banknotów ma bardziej wymierny wydźwięk psychologiczny niż zbliżenie karty. Po trzecie, wciąż istotna jest infrastruktura: gęsta sieć bankomatów i powszechna akceptacja gotówki we wszystkich punktach handlowo-usługowych utrwala ten model. „Bargeld ist für viele Deutsche nicht nur ein Zahlungsmittel, sondern auch ein Teil der Sparkultur und der persönlichen Freiheit. Es ist etwas Greifbares, das ein Gefühl der Sicherheit in einer unsicheren, digitalen Welt gibt.” (Gotówka to dla wielu Niemców nie tylko środek płatniczy, ale też element kultury oszczędzania i wolności osobistej. To coś namacalnego, co daje poczucie bezpieczeństwa w niestabilnym, cyfrowym świecie.) — Niemiecki ekonomista cytowany przez media Mimo to, trend nie jest jednolity w całym społeczeństwie. Młodsze pokolenia, szczególnie mieszkańcy dużych metropolii takich jak Berlin czy Monachium, coraz chętniej korzystają z kart debetowych, aplikacji mobilnych czy systemu zbliżeniowego. Rośnie także popularność usług fintech i cyfrowych portfeli. Niemniej, tempo tej zmiany jest zauważalnie wolniejsze niż w krajach ościennych. Eksperci wskazują, że pełne przestawienie się na gospodarkę bezgotówkową w Niemczech, jeśli w ogóle nastąpi, będzie procesem długotrwałym, rozłożonym na dekady, a nie lata. Bundesbank podkreśla przy tym, że jego obowiązkiem jest zapewnienie obywatelom wolności wyboru – dlatego gotówka ma pozostać szeroko dostępnym i akceptowanym środkiem płatności, równolegle do rozwijanych nowoczesnych alternatyw.

Sources: 5 articles from 5 sources