Gniezno wprowadza od marca nowy system odbioru starych ubrań i tekstyliów bezpośrednio spod domów mieszkańców, co eliminuje konieczność wizyt w PSZOK-ach. Usługa będzie realizowana w ramach wiosennej zbiórki odpadów wielkogabarytowych. Kluczowe znaczenie ma właściwy kolor worka na odpady. Zmiana wynika z unijnego obowiązku selektywnej zbiórki tekstyliów, który wszedł w życie 1 stycznia 2025 roku.
Domowy odbiór tekstyliów
Od marca mieszkańcy Gniezna nie muszą jeździć do PSZOK. Stare ubrania będą odbierane spod posesji w ramach zbiórki objazdowej.
Obowiązek unijny od 2025
Nowa usługa realizuje unijny wymóg selektywnego zbierania tekstyliów, który obowiązuje od początku 2025 roku.
Kluczowy kolor worka
Skuteczność systemu zależy od właściwego oznakowania odpadów. Mieszkańcy muszą używać worków w określonym kolorze.
Alternatywy dla PSZOK
Gminy testują różne formy ułatwień, w tym mobilne punkty odbioru, by zwiększyć poziom recyklingu.
Gniezno jako jedna z pierwszych gmin w Polsce wprowadza od marca pilotażowy system objazdowego odbioru tekstyliów spod domów mieszkańców. Innowacja całkowicie eliminuje konieczność samodzielnego dowożenia starych ubrań, pościeli czy obuwia do gminnych PSZOK-ów. Usługa zostanie zintegrowana z tradycyjną, wiosenną zbiórką odpadów wielkogabarytowych, takich jak meble czy sprzęt AGD. Warunkiem skorzystania z odbioru jest umieszczenie tekstyliów w workach o ściśle określonym kolorze, który gmina poda mieszkańcom przed rozpoczęciem akcji. Szczegóły techniczne, w tym dokładne daty objazdów po poszczególnych ulicach, mają zostać ogłoszone niebawem. Zmiana wynika bezpośrednio z unijnych regulacji, które od 1 stycznia 2025 roku nakładają na wszystkie państwa członkowskie obowiązek selektywnego zbierania tekstyliów. Celem jest radykalne zwiększenie poziomu recyklingu tych materiałów i ograniczenie ich trafiania na wysypiska. Gminy w całym kraju, chcąc sprostać temu wyzwaniu, testują różne modele ułatwień dla mieszkańców. Poza systemem objazdowym, jak w Gnieźnie, popularne stają się również mobilne punkty odbioru, które w określone dni tygodnia pojawiają się w różnych częściach miasta. Tradycyjne PSZOK-i, choć nadal funkcjonują, często budzą kontrowersje ze względu na ograniczoną dostępność, godziny otwarcia lub restrykcyjne podejście do przyjmowania odpadów. Niektóre punkty odmawiają przyjęcia śmieci, jeśli istnieje podejrzenie, że nie pochodzą one od mieszkańca danej gminy. Nowy system ma być odpowiedzią na te niedogodności. Dyrektywa ramowa o odpadach (2008/98/WE) oraz pakiet odpadowy UE z 2018 roku stopniowo zaostrzały wymagania dotyczące gospodarki odpadami. Polska, realizując te wytyczne, wdrożyła w 2013 roku reformę śmieciową, która nałożyła na gminy obowiązek organizacji selektywnej zbiórki. PSZOK-i stały się wówczas kluczowym elementem systemu. Eksperci podkreślają, że skuteczność nowych rozwiązań zależy od ich wygody dla użytkowników końcowych. System „od drzwi do drzwi” ma szansę znacząco podnieść poziomy zbiórki, pod warunkiem jasnej i powszechnej komunikacji zasad. Sukces gnieźnieńskiego pilotażu może zachęcić inne samorządy do wdrażania podobnych programów, co przyspieszy realizację celów gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze tekstyliów, jednym z najbardziej obciążających dla środowiska. Harmonogram zmian w gospodarce odpadami: 1 stycznia 2025 — Wejście w życie unijnego obowiązku zbiórki tekstyliów; marzec 2026 — Start pilotażu domowego odbioru tekstyliów w Gnieźnie