Papież Leon XIV do kapłanów: „Mózg musi być używany”, nie ChatGPT

Stolica Apostolska zajęła bezkompromisowe stanowisko wobec rosnącej popularności algorytmów generatywnych w duszpasterstwie. Papież Leon XIV nakazał kapłanom na całym świecie porzucenie praktyki pisania kazań przy pomocy modeli językowych. Według papieża, poleganie na gotowych tekstach generowanych przez maszyny prowadzi do niebezpiecznej atrofii krytycznego myślenia i wyjaławia misję kapłańską. Ojciec Święty sformułował dobitne przesłanie, twierdząc, że „mózg musi być używany”, a nie zastępowany przez procesory z Doliny Krzemowej. Watykan stoi na stanowisku, że homilia jest aktem sakramentalnym, wymagającym żywego świadectwa wiary, którego nie jest w stanie wyprodukować żadne oprogramowanie. Podejście Kościoła do technologii ewoluowało od nieufności do adaptacji; już w 1963 roku dokument Soboru Watykańskiego II „Inter Mirifica” uznał media za dary Boże, zastrzegając jednak, że muszą one służyć prawdzie i dobru moralnemu. Krytyka papieska koncentruje się na ryzyku utraty autentyczności. Papież zaznaczył, że choć algorytmy potrafią sprawnie operować cytatami z Pisma Świętego, to brak im pasterskiej empatii oraz doświadczenia łaski. Leon XIV ostrzegł również przed błędami teologicznymi, które mogą pojawiać się w treściach tworzonych przez sztuczną inteligencję, a które dla nieprzygotowanego duszpasterza mogą być trudne do wychwycenia. Jednocześnie papież zwrócił się z wyrazami wsparcia do księży starszych. W ich wieloletnim doświadczeniu i tradycyjnych metodach pracy widzi on tamę dla bezkrytycznej cyfryzacji życia duchowego. Media wskazują, że Watykan nie potępia samej technologii, lecz jej bezrefleksyjne wkraczanie w obszary zarezerwowane dla osobistej relacji człowieka z Bogiem. „L'intelligenza artificiale può copiare le parole, ma non copierà mai l'anima che deve bruciare in ogni parola de verità rivolta ai fedeli.” (Sztuczna inteligencja może kopiować słowa, ale nigdy nie skopiuje duszy, która powinna płonąć w każdym słowie prawdy skierowanym do wiernych.) — Papież Leon XIV Debata nad sacrum a technologią nabiera nowego wymiaru, gdy papież wprost pyta o granice ludzkiego intelektu w zderzeniu z algorytmami. Leon XIV podkreśla, że kapłan nie jest urzędnikiem odczytującym komunikaty, lecz świadkiem Słowa. Wyrażając obawę o przyszłość formacji kapłańskiej, papież wezwał seminaria do kładzenia większego nacisku na rozwój własnej twórczości i refleksji teologicznej. Stanowisko to wpisuje się w szerszy nurt obrony humanizmu w dobie rewolucji cyfrowej, gdzie Kościół stara się chronić unikalność ludzkiego umysłu przed technologicznym uproszczeniem.

Perspektywy mediów: Media liberalne podkreślają opór Kościoła przed nowoczesnością i potencjalną bezużyteczność zakazu w dobie powszechnego dostępu do AI. Media konserwatywne chwalą papieża za obronę godności kazań i walkę z intelektualnym lenistwem duchowieństwa.