Harald Meller, legendarny krajowy archeolog niemieckiego kraju związkowego Saksonia-Anhalt, szykuje się do zakończenia swojej kariery. Objąwszy kierownictwo w 2001 roku, przekształcił znajdujące się w upadku muzeum w Halle w międzynarodowo uznaną instytucję, której symbolem stała się słynna „Niebiańska Tarcza z Nebry”. Jego ostatnia wielka wystawa ma zostać otwarta w 2029 roku, co skłania do podsumowania ćwierćwiecza fundamentalnych zmian, które wyprowadziły lokalną archeologię z marazmu na naukowe i muzealne szczyty.

Przełomowa transformacja instytucji

Harald Meller przejął w 2001 roku Landesmuseum für Vorgeschichte w Halle, które znajdowało się w stanie kryzysowym: brakowało stałej ekspozycji, budynek wymagał remontu, a cenne znaleziska były rozproszone. Dziś muzeum jest odnowione, posiada nowoczesne magazyny i pracownie, a jego renoma naukowa sięga daleko poza Niemcy.

Symbol: Niebiańska Tarcza z Nebry

Kluczowym momentem dla kariery Mellera i sukcesu całej instytucji było odzyskanie w 2002 roku słynnej „Niebiańskiej Tarczy z Nebry” – brązowego dysku z epoki brązu, uznawanego za najstarsze znane wyobrażenie kosmosu. Artefakt ten przyciągnął światową uwagę i stał się wizytówką muzeum.

Ostatnia wystawa i podsumowanie kariery

Meller, który obecnie ma 65 lat, planuje na 2029 rok swoją ostatnią dużą wystawę, co stanowi symboliczną klamrę dla jego 25-letnich rządów. Eksperci, jak prof. Carola Metzner-Nebelsick, podkreślają jego ogromne zasługi w rozwoju wiedzy o prehistorii regionu.

Harald Meller, który 1 marca 2001 roku objął stanowisko krajowego archeologa Saksonii-Anhalt, stoi u progu zakończenia swojej przełomowej kariery. Przejął wówczas Landesmuseum für Vorgeschichte w Halle w stanie głębokiego upadku. Stała ekspozycja była zdemontowana, budynek wymagał pilnego remontu, a najcenniejsze znaleziska, w tym słynna „Niebiańska Tarcza z Nebry”, przechowywano w prowizorycznych warunkach – pod sufitami lub w rozsianych po kraju stodołach. Brakowało centralnego magazynu, nowoczesnej pracowni konserwatorskiej i podstawowej cyfryzacji. Istnienie samego muzeum było pod znakiem zapytania. Dziś, ćwierć wieku później, instytucja ta jest międzynarodowym centrum naukowym o ugruntowanej renomie. Meller, nazywany „architektem archeologicznego przebudzenia”, dokonał tej transformacji dzięki połączeniu wizji i konkretnych działań. Jego pierwszą decyzją było zorganizowanie w 2001 roku wystawy „Schönheit, Macht und Tod” („Piekno, władza i śmierć”) z okazji 120-lecia muzeum, co stanowiło sygnał, że placówka ma przyszłość. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 2002 roku, gdy po sfingowanej akcji sprzedaży w Bazylei odzyskano skradzioną „Niebiańską Tarczę z Nebry” – unikalny brązowy dysk z epoki brązu, będący najstarszym znanym przedstawieniem kosmosu. Niebiańska Tarcza z Nebry, datowana na około 1600 rok p.n.e., została odkryta nielegalnie przez poszukiwaczy skarbów w 1999 roku w lesie koło Nebry w Saksonii-Anhalt. Jej naukowe znaczenie i wartość artystyczna są porównywalne z brytyjskim Stonehenge czy egipskimi piramidami, czyniąc z niej jeden z najważniejszych europejskich archeologicznych znalezisk XX wieku. Ten artefakt stał się globalną sensacją i magnesem przyciągającym do Halle turystów oraz badaczy z całego świata. Pod rządami Mellera archeologia w Saksonii-Anhalt rozkwitła. Jak podkreśla prof. Carola Metzner-Nebelsick z Uniwersytetu w Monachium, Meller „próbował odpowiedzieć na otwarte pytania dotyczące prehistorii i wczesnej historii Saksonii-Anhalt poprzez ukierunkowane wykopaliska i badania”. Dziś wiedza o początkach osadnictwa na tym terenie aż po średniowiecze jest nieporównywalnie bogatsza. Sam archeolog, mający obecnie 65 lat, przygotowuje się do zamknięcia swojego zawodowego rozdziału, planując na 2029 rok ostatnią dużą wystawę. To moment na podsumowanie jego dokonań, które nie tylko ocaliły i rozsławiły jedno muzeum, ale także ustanowiły cały region jako jeden z wiodących europejskich „hotspotów” archeologicznych.

Mentioned People

  • Harald Meller — Krajowy archeolog Saksonii-Anhalt, dyrektor Landesmuseum für Vorgeschichte w Halle, architekt sukcesu miejscowej archeologii.
  • Carola Metzner-Nebelsick — Profesor, kierownik Katedry Prehistorii i Wczesnej Historii na Uniwersytecie w Monachium, komentująca dokonania Mellera.

Sources: 5 articles from 5 sources