Włoski wymiar sprawiedliwości podjął przełomową decyzję dotyczącą rynku usług dostawczych. Sędzia w Mediolanie nakazał spółce Foodinho, włoskiemu oddziałowi platformy Glovo, uregulowanie formy zatrudnienia około 40 tysięcy kurierów w całym kraju. Prokuratura zarzuciła firmie stosowanie nielegalnych praktyk, w tym wyzysku i poddawania pracowników kontroli algorytmicznej sprzecznej z włoską konstytucją. Spółka Glovo zapowiedziała udowodnienie, że jej system wynagradzania jest zgodny z obowiązującym prawem.

Decyzja o zarządzie komisarycznym

Sąd w Mediolanie utrzymał decyzję o ustanowieniu kontroli sądowej nad włoskim oddziałem Glovo z powodu oskarżeń o wyzysk pracowników.

Masowa regulacja etatów

Orzeczenie dotyczy około 40 tysięcy kurierów, których status ma zostać zmieniony z samozatrudnionych na pracowników najemnych.

Krytyka algorytmu sterującego

Sędzia uznał, że algorytm firmy wymusza warunki pracy prowadzące do dochodów poniżej progu ubóstwa, co narusza włoską konstytucję.

Stanowisko firmy Glovo

Spółka należąca do Delivery Hero utrzymuje, że jej system jest zgodny z prawem i zapowiada przedstawienie dowodów na uczciwe wynagradzanie.

Sędzia śledczy w Mediolanie, Roberto Crepaldi, zatwierdził decyzję prokuratury o ustanowieniu zarządu komisarycznego nad spółką Foodinho, która jest włoską filią popularnej platformy dostawczej Glovo. Orzeczenie to jest pokłosiem szeroko zakrojonego śledztwa dotyczącego zjawiska caporalato w gospodarce cyfrowej. Sąd uznał, że około 40 tysięcy osób pracujących dla platformy w całych Włoszech powinno zostać formalnie uznanych za pracowników najemnych, a nie niezależnych kontrahentów. Według śledczych model biznesowy firmy opierał się na maksymalizacji zysku kosztem osób znajdujących się często w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej. Pojęcie gospodarki platformowej (gig economy) od lat budzi kontrowersje w Europie. Już w 2021 roku hiszpański rząd wprowadził tzw. „prawo kurierskie” (Ley Rider), które jako jedno z pierwszych w Unii Europejskiej narzuciło domniemanie stosunku pracy w przypadku kurierów aplikacji dostawczych. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że sposób ustalania wynagrodzeń przez kurierski algorytm narusza standardy konstytucyjne, gdyż sprowadza dochody pracowników poniżej progu ubóstwa. Prokurator Paolo Storari wskazał, że choć kurierzy są formalnie samozatrudnieni, w rzeczywistości podlegają ścisłemu kierownictwu platformy. Z kolei przedstawiciele Glovo, należącego do niemieckiego giganta Delivery Hero, odpierają zarzuty. Firma w oficjalnym komunikacie oświadczyła, że prokuratura nie wydała bezpośredniego nakazu natychmiastowego zatrudnienia wszystkich osób, a jedynie zobowiązała spółkę do uregulowania ich statusu prawnego. Przedsiębiorstwo deklaruje pełną współpracę z organami ścigania i zamierza wykazać, że wypłacane wynagrodzenia są godziwe i zgodne z przepisami. „Metody ustalania wynagrodzeń dla kurierów są bez wątpienia efektem polityki biznesowej firmy, mającej na celu maksymalizację zysku poprzez wykorzystywanie osób, które ze względu na swoją kondycję osobistą i pochodzenie nie są w stanie sprzeciwić się narzuconym warunkom.” — Sędzia Roberto Crepaldi Sprawa ta ma kluczowe znaczenie dla całej branży dostaw jedzenia w Unii Europejskiej. Jeśli orzeczenie zostanie podtrzymane w wyższych instancjach, może wymusić na platformach cyfrowych całkowitą zmianę modelu operacyjnego i znaczący wzrost kosztów pracowniczych. Obecnie większość kurierów operuje jako pracownicy zewnętrzni, co pozwala firmom unikać opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zapewniania płatnych urlopów. Decyzja mediolańskiego sądu jest sygnałem dla całego sektora, że organy nadzorcze coraz uważniej przyglądają się tzw. subordynacji etero-organizowanej. 40 000 — kurierów we Włoszech musi zostać objętych nowymi regulacjamiSzacunkowa liczba kurierów Glovo we Włoszech: Całe Włochy: 40000, Region Mediolanu: 2000Zmiana statusu pracowników Foodinho: Forma zatrudnienia: Samozatrudnienie / Praca autonomiczna → Zatrudnienie regulowane (etatowe); Nadzór nad pracą: Wyłącznie algorytmiczny → Zgodny z Kodeksem Pracy i Konstytucją; Kontrola nad firmą: Zarząd własny → Nadzór sądowy (administracja)Media liberalne podkreślają walkę z wyzyskiem, prawa pracownicze migrantów oraz konieczność ucywilizowania gospodarki platformowej przez państwo. | Media konserwatywne mogą wskazywać na ryzyko wzrostu kosztów usług, ingerencję sądownictwa w wolność umów oraz potencjalne straty dla innowacyjności.

Mentioned People

  • Roberto Crepaldi — Sędzia śledczy w Mediolanie, który wydał orzeczenie o uregulowaniu statusu kurierów.
  • Paolo Storari — Prokurator prowadzący śledztwo w sprawie wyzysku i nielegalnego pośrednictwa pracy.

Sources: 9 articles from 8 sources